ADMINISTRASJONSHISTORISK OVERSYN FOR VANYLVEN KOMMUNE

Formannskapslovene av 1837 er opphavet til at det vart oppretta formannskapsdistrikt i Noreg. I utgangspunktet var det dei gamle prestegjelda som skulle utgjere eit formannskapsdistrikt. Ein byrja noko seinare på 1800-talet å kalle desse formannskapsdistrikta for herad, og på 1900-talet vart kommunenemninga den vanlegaste.

Vanylven herad

Den noverande Vanylven kommune består av eit område som tidlegare har vore delt i tre herad; Vanylven herad, Syvde herad og delar av Rovde herad. Nedanfor følgjer eit stutt administrasjonshistorisk oversyn.

Frå 1837 vart området som utgjorde Vanylven prestegjeld også Vanylven formannskapsdistrikt. Det første møtet i heradstyret vart halde på Thue den 7. februar 1838. John Sundal vart seinare på året vald som den første ordføraren i Vanylven formannskapsdistrikt.

Syvde herad

Frå den 1-. februar 1918 vart Syvde skild frå som eige formannskapsdistrikt under namnet Syvde herad. Kristian Sandnes var første ordføraren i Syvde. Det nye Syvde herad hadde no 1260 innbyggjarar, medan den gjenverande delen av Vanylven herad hadde 1848 innbyggjarar.

Syvde var eigen kommune frå 1918 og fram til 1963. Frå 1. januar 1964 gjekk Syvde herad inn att i den nye Vanylven kommune.

Rovde herad

Frå 1837 og fram til 1865 høyrde Rovde til under Herøy herad, men gjekk då saman med Sande ut, og desse to sokna danna eit prestegjeld og herad for seg sjølv. Frå 1905 vart Sande og Rovde delt etter kronprinsregentens resolusjon av 25. mars 1904, og skulle no utgjere kvart sitt herad. Martin Liseth vart den første ordføraren i det nye Rovde herad frå 1905. Rovde var eigen kommune frå 1905 til 1963. Frå 1. januar 1964 vart Rovde kommune delt mellom kommunane Vanylven og Sande.

Nye Vanylven kommune frå 1964

Frå den 1. januar 1964 vart herada Vanylven med sine 2003 innbyggjarar og Syvde med sine 1458 innbyggjarar slått saman til den nye storkommunen Vanylven. Krinsen Rovdestranda frå Rovde herad gjekk også inn i nye Vanylven kommune, medan resten av Rovde gjekk til Sande kommune. Rovdestranda hadde eit folketal på 436 innbyggjarar, og til saman fekk den nye storkommunen Vanylven no 3897 innbyggjarar.

Kjelder:   Helland, A.: Romsdals amt, bd. II. Kristiania 1911

                 Olafsen-Holm, J.: Romsdals amt. Møre og Romsdal fylke. Ålesund 1939

                 SSB: Historisk oversikt over kommune- og fylkesinndelingen. Oslo 1999